Ga omhoog

Stikstofproblematiek in Nederland

Van ‘op slot’ naar ‘oplossing voor uw situatie’ . Kuiper & Burger was betrokken bij de ontwikkeling van het AERIUS Calculator programma, en vragen al vele jaren vergunningen aan in het kader van eerst de Nbw en nu de Wnb. Ook sinds de Raad van State uitspraak van 2019 hebben wij al voor meerdere projecten doorgang weten te verkrijgen

De Wet natuurbescherming (Wnb)  is in werking getreden in 1 januari 2017. Deze wet was geïntroduceerd om drie wetten te vervangen, namelijk de Natuurbeschermingswet, de Boswet en de Flora- en Faunawet. De Natuurbeschermingswet was een vertaling van de Europese Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/43/EEG) naar nationale regelgeving. Op dat moment waren er in Nederland alleen diverse Vogelrichtlijngebieden aangewezen. Pas op 7 december 2004 zijn ook de Habitatrichtlijngebieden aangewezen in Nederland. Beide gebieden worden nu aangeduid als Natura 2000-gebieden.

Pas enkele jaren later is duidelijk geworden via diverse rechtszaken dat bedrijven ook daadwerkelijk een vergunning in het kader van de Wnb moeten hebben als zij bijvoorbeeld een emissie van stikstofoxides of ammoniak hebben die een negatief effect kan hebben op een Natura 2000-gebied. Dat stond al in de Wnb, maar daar werd in de praktijk weinig gevolg aan gegeven.

Vervolgens bleek door jurisprudentie dat een negatief effect steeds bij lagere depositie al aan de orde is bij Natura 2000-gebieden waarbij de KDW (Kritische Depositie Waarde – de maximale depositiewaarde waarbij de aanwezige (gevoelige) habitats nog net in stand kunnen blijven, wordt overschreden. En bij vele Natura 2000-gebieden is dat (ruim) het geval. Dit leidde er toe dat vergunningen niet meer verleend konden worden en Nederland ‘op slot’ ging.

Om die impasse te doorbreken is in 2015 het Programma Aanpak Stikstof geïntroduceerd. Het PAS beoogde tegelijkertijd de hoeveelheid stikstof terug te dringen, de natuur te versterken en economische ontwikkeling mogelijk te maken.

Op 29 mei 2019 zette de Raad van State een streep door het PAS aangezien de reductie van de hoeveelheid stikstof te onzeker was doordat deze te ver in de toekomst verwacht werd.

Sindsdien zit Nederland weer ‘op slot’ en is onzekerheid troef.

De huidige systematiek geeft aan dat voor zowel de bouwfase als de gebruiksfase van een initiatief – het bouwen van huizen, aanleggen van wegen, dijken, windmolens, bouwen en in gebruik nemen van fabrieken, installaties en bouwwerken – een stikstofdepositieberekening moet worden gemaakt. Deze berekening wordt gemaakt met het RIVM-programma AERIUS Calculator. Als uit de berekening blijkt dat er een depositie wordt berekend van meer dan 0,00 mol/ha/jaar is er een probleem als het gaat om een Natura 2000-gebied waar de KDW wordt overschreden. En dat is in veel gevallen zo. Op dat moment kan niet worden uitgesloten dat er geen significante negatieve effecten zijn. In principe is dan sprake van een niet-vergunbare situatie.

In zo’n geval kan alleen een vergunning worden verleend als uit een passende beoordeling (PB) blijkt dat er toch geen significante negatieve effecten zijn. Als dat niet uit de PB blijkt, kan alleen nog een ADC-toets worden gedaan, waaruit moet blijken dat er geen Alternatieven zijn, een Dwingende reden van groot openbaar belang is voor het initiatief en er Compenserende maatregelen genomen kunnen worden. Beiden zijn lastige tot onmogelijke trajecten met veel (juridische) risico’s.

Om toch de stikstofdepositie te reduceren en tevens enige economische ontwikkelingen toe te staan, geeft de Spoedwet aanpak stikstof  op 1 januari 2020 van kracht geworden, de eerste handvatten. Er kan, onder voorwaarden, intern of extern gesaldeerd worden en er is een kader geschapen waarbinnen een stikstofbank kan gaan functioneren alsmede stikstofdepositiedrempelwaarden kunnen worden geïntroduceerd. Deze moeten inhoudelijk nog vaste(re) vorm krijgen.

Dit betekent voor u als initiatiefnemer dat stikstofemissie en –depositie kritische factoren zijn voor het realiseren van uw (geplande) activiteit. Bij o.a. een bouwvergunning, milieuvergunning, ruimtelijke onderbouwing  moet dit onderwerp afdoende geadresseerd worden en middels berekeningen onderbouwd.

Kuiper & Burger was betrokken bij de ontwikkeling van het AERIUS Calculator programma, en vragen al vele jaren vergunningen aan in het kader van eerst de Nbw en nu de Wnb. Ook sinds de Raad van State uitspraak van 2019 hebben wij al voor meerdere projecten doorgang weten te verkrijgen.Wij bekijken voor u welke emissie en effecten uw initiatief heeft, welke gevolgen dit heeft en hoe die op te lossen. Wij doen daarvoor ook de benodigde AERIUS Calculator berekeningen. Indien nodig werken wij verschillende scenario’s uit met bijbehorende voor- en nadelen zodat u het beste besluit kunt nemen. Vervolgens stellen wij de benodigde aanvragen op.

Wij doen dit voor kleine initiatieven als ook voor grote initiatieven, losstaand als in combinatie met andere vergunningprocedures, zoals de omgevingsvergunning milieu of bestemmingsplanprocedures.